AMORTYZACJA

Kiedy stosować podwyższone stawki amortyzacyjne
Ostatnia aktualizacja: 2008-06-23Autor: MAGDALENA MAJKOWSKA
Źródło: Gazeta Prawna nr 101 z dnia 2008-05-26 Przedsiębiorcy dokonują
amortyzacji środków trwałych przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych
wynikających z ustawy. W określonych przypadkach podatnicy mogą jednak
podwyższać ustawowe stawki. Nie wszystkie wydatki poniesione w celu
osiągnięcia przychodu lub zachowania bądź zabezpieczenia źródła
przychodów można wpisać bezpośrednio do kosztów podatkowych. Kosztów
zakupu lub wytworzenia środka trwałego we własnym zakresie co do
zasady nie można zaliczyć jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów,
jeżeli jego wartość przekracza 3,5 tys. zł. W tym wypadku zastosowanie
będzie miała amortyzacja, czyli stopniowe zaliczanie do kosztów
poniesionego wydatku. Rozłożenie kosztów zakupu lub wytworzenia środka
trwałego nastąpi zatem w dłuższym okresie. Podatnik będzie mógł
zaliczyć do kosztów odpisy amortyzacyjne wynikające z utraty wartości
środka trwałego.Szczegółowe zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych
określone zostały w art. 22a-22o ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych. Metod amortyzacji jest kilka: metoda liniowa, degresywna,
amortyzacja przyspieszona oraz metoda indywidualnych stawek
amortyzacyjnych. Warunkiem dokonywania odpisów amortyzacyjnych jest
prowadzenie ewidencji środków trwałych. Podatnicy mogą dokonywać
odpisów amortyzacyjnych w równych ratach co miesiąc albo w równych
ratach co kwartał albo jednorazowo na koniec roku podatkowego. W
zależności od przyjętej metody amortyzacji podatnik może wpływać na
kształtowanie wysokości kosztów w celu zmniejszenia obciążeń
podatkowych. W ramach ustawowo określonych granic może także zwiększać
wysokość odpisów amortyzacyjnych w zależności od sposobu eksploatacji
środka trwałego.
Maksymalne stawki
Na podstawie art. 22a ustawy o PIT, amortyzacji podlegają stanowiące
własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym
zakresie kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:
* budowle, budynki, lokale będące odrębną własnością,
* maszyny, urządzenia i środki transportu oraz
* inne przedmioty.
o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane
przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego
działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy
najmu, dzierżawy lub leasingu, zwane środkami trwałymi. Odpisów
amortyzacyjnych od środków trwałych generalnie dokonuje się przy
zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w Wykazie stawek
amortyzacyjnych stanowiącym załącznik do ustawy o PIT. W określonych
przypadkach możliwe jest jednak zastosowanie wyższej stawki niż
wynikająca z wykazu. Podwyższenie stawki amortyzacyjnej polega na
przemnożeniu stawki amortyzacyjnej podanej w wykazie przez przyjęty
przez podatnika współczynnik nie wyższy od maksymalnego.
Budynki i budowle
Stawki amortyzacyjne mogą być podwyższane dla budynków i budowli
używanych w warunkach pogorszonych, przy zastosowaniu współczynników
nie wyższych niż 1,2, a także dla budynków i budowli używanych w
warunkach złych - przy zastosowaniu współczynników nie wyższych niż
1,4.Za pogorszone warunki używania budynków lub budowli uważa się
używanie tych środków trwałych pod ciągłym działaniem wody, par
wodnych, znacznych drgań, nagłych zmian temperatury, a także innych
czynników powodujących przyspieszenie zużycia obiektu. Z kolei za złe
warunki używania budynków i budowli uważa się używanie tych środków
trwałych pod wpływem niszczących środków chemicznych, a zwłaszcza gdy
służą one produkcji, wytwarzaniu lub przechowywaniu żrących środków
chemicznych. Dotyczy to także przypadków silnego działania na budynek
lub budowlę niszczących środków chemicznych rozproszonych w
atmosferze, wodzie lub wydzielających się w postaci oparów, których
źródłem są inne obiekty znajdujące się w pobliżu.
Intensywne zużycie
Podwyższona stawka amortyzacyjna będzie miała zastosowanie również do
maszyn, urządzeń i środków transportu (z wyjątkiem morskiego taboru
pływającego) używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków
przeciętnych albo wymagających szczególnej sprawności technicznej. W
tym wypadku stosuje się współczynniki nie wyższe niż 1,4. Przez
maszyny, urządzenia i środki transportu wymagające szczególnej
sprawności technicznej należy rozumieć te obiekty, które używane są w
pracy na trzy zmiany, mimo że nie działają ze swej istoty w ruchu
ciągłym, używane w warunkach terenowych, w warunkach leśnych, pod
ziemią lub innych wskazujących na bardziej intensywne zużycie.Na tym
lista środków trwałych, od których można dokonywać podwyższonych
odpisów amortyzacyjnych, się nie kończy. Ustawodawca przewidział
możliwość podwyższenia stawki amortyzacyjnej także dla maszyn i
urządzeń zaliczonych do grupy 4-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych
(KŚT), które są poddane szybkiemu postępowi technicznemu. Chodzi tu o
maszyny, urządzenia i aparaturę, w których zastosowane są układy
mikroprocesorowe lub systemy komputerowe, spełniające założone funkcje
dzięki wykorzystaniu w nich najnowszych zdobyczy techniki oraz
pozostałą aparaturę naukowo-badawczą i doświadczalno-produkcyjną.
Maksymalny współczynnik powodujący zwiększenie odpisów amortyzacyjnych
w przypadku środków trwałych poddanych szybkiemu postępowi
technicznemu wynosi 2,0.
Moment podwyższenia
W razie wystąpienia bądź ustania warunków uzasadniających podwyższenie
stawek amortyzacyjnych, stawki te podlegają podwyższeniu lub obniżeniu
od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiły okoliczności
uzasadniające te zmiany. Podatnicy mogą natomiast podwyższać stawki
dla środków trwałych poddanych szybkiemu postępowi technicznemu bądź
zrezygnować z ich stosowania począwszy od miesiąca następującego po
miesiącu, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji albo od
pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego.
WAŻNE
W przypadku podwyższenia stawek amortyzacyjnych podanych w Wykazie
stawek amortyzacyjnych przy zastosowaniu współczynników określonych w
ustawie dla poszczególnych środków trwałych należy stosować jeden
wybrany współczynnik, przez który mnoży się stawkę amortyzacyjną
właściwą dla danego środka trwałego, przyjętą z Wykazu stawek
amortyzacyjnych. Oznacza to, że podatnik wybiera współczynnik dla
każdego środka trwałego odrębnie
PRZYKŁAD
AMORTYZACJA KOMPUTERA
Podatnik w 2007 roku zakupił i wprowadził do ewidencji środków
trwałych komputer. Do końca ubiegłego roku zgodnie z ustawowym wykazem
stosował 30-proc. stawkę amortyzacyjną, natomiast od początku 2008 r.
zastosował podwyższoną stawkę amortyzacyjną odpowiednią dla środków
trwałych poddanych szybkiemu postępowi technicznemu. Postępowanie
podatnika jest prawidłowe. Komputer, zgodnie z Klasyfikacją Środków
Trwałych, zaliczany jest do grupy 4 - maszyny, urządzenia i aparaty
ogólnego zastosowania. Podatnicy mogą podwyższać stawki amortyzacyjne
podane w ustawowym wykazie m.in. dla maszyn i urządzeń zaliczonych do
grupy 4 KŚT poddanych szybkiemu postępowi technicznemu - przy
zastosowaniu współczynników nie wyższych niż 2,0. Komputer mógł być
amortyzowany z zastosowaniem podwyższonej stawki amortyzacyjnej już w
momencie wprowadzenia go do ewidencji środków trwałych. W przypadku
jednak, gdy podatnik nie skorzystał z tego uprawnienia, miał prawo
podwyższyć stawkę amortyzacyjną od pierwszego miesiąca następnego roku
podatkowego.
MAKSYMALNE WSPÓŁCZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA ZWIĘKSZENIE ODPISÓW
AMORTYZACYJNYCH
1,2 - dla budynków i budowli używanych w warunkach pogorszonych,
1,4 - dla budynków i budowli używanych w warunkach złych - dla maszyn,
urządzeń i środków transportu, z wyjątkiem taboru pływającego,
używanych bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych
albo wymagających szczególnej sprawności technicznej,
2,0 - dla maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 4-6 i 8 KŚT,
poddanych szybkiemu postępowi technicznemu.
MAGDALENA MAJKOWSKA magdalena.majkowska@infor.pl PODSTAWA PRAWNA
* Art. 22i ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).